Lạm phát (CPI) Mỹ bất ngờ quay đầu

402
Dữ liệu CPI tháng 3 và thấy một điều khá rõ: áp lực giá đã quay trở lại nhanh hơn dự kiến, tăng lên 3,3% YoY từ mức 2,4% chỉ một tháng trước. Đây không còn là câu chuyện của cầu nội địa hay độ trễ chính sách mà là cú sốc địa chính trị đi thẳng vào chi phí sống.
Thời điểm này đặc biệt đáng chú ý, vì nó phản ánh gần như ngay lập tức tác động từ xung đột Mỹ – Iran bùng phát cuối tháng 2.

Nội dung được biên tập, phân tích và xuất bản bởi BestSC

Cốt lõi của đợt tăng này nằm ở năng lượng. Khi Iran siết eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển chiếm khoảng 20% dòng chảy dầu toàn cầu và thị trường không chờ đợi.

Giá dầu Brent bật từ vùng 70 lên 118USD/ thùng chỉ trong vài tuần, trước khi hạ nhiệt nhưng vẫn neo cao quanh 90–100USD. Điều này tạo ra một dạng “thuế năng lượng” đánh trực tiếp vào nền kinh tế Mỹ. Giá xăng tăng gần 19% YoY, vượt mốc 4 USD/gallon lần đầu kể từ 2022 và đó chỉ là điểm khởi đầu của chuỗi phản ứng dây chuyền.

Từ đây, lạm phát bắt đầu lan rộng theo cách quen thuộc nhưng khó kiểm soát hơn. Các hãng hàng không nhanh chóng chuyển chi phí nhiên liệu sang người tiêu dùng: giá vé tăng gần 15%, phụ phí xuất hiện trở lại, tần suất chuyến bay bị cắt giảm. Ở chiều sâu hơn, chi phí logistics tăng lên do diesel đắt đỏ, kéo theo giá thực phẩm và hàng hóa sản xuất. Ngay cả thương mại điện tử, vốn từng là “bộ giảm xóc giá” cũng bắt đầu truyền áp lực chi phí qua phụ phí vận chuyển và lưu kho.

Điểm đáng nói là trước khi cú sốc này xảy ra, thị trường từng kỳ vọng lạm phát sẽ hạ nhiệt dần trong năm 2026, khi các yếu tố như thuế quan và gián đoạn chuỗi cung ứng suy yếu. Nhưng cú sốc năng lượng lần này đã làm gián đoạn toàn bộ quỹ đạo đó. Rủi ro lớn nhất không nằm ở mức giá dầu hiện tại, mà ở khả năng “tác động lan tỏa” khi chi phí đầu vào cao kéo dài đủ lâu để ăn sâu vào hành vi định giá của doanh nghiệp và kỳ vọng của người tiêu dùng.

Điều này đặt Cục Dự trữ Liên bang vào một tình thế khó xử quen thuộc nhưng phức tạp hơn. Lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu 2%, trong khi triển vọng cắt giảm lãi suất vốn đã được đặt lên bàn giờ đây trở nên kém chắc chắn.

Nếu cú sốc năng lượng kéo dài, Fed có thể buộc phải trì hoãn nới lỏng, thậm chí cân nhắc lại toàn bộ lộ trình chính sách. Nói cách khác, địa chính trị đang bắt đầu “lấn sân” chính sách tiền tệ.

Ngay cả trong kịch bản tích cực, khi lệnh ngừng bắn được duy trì và eo Hormuz dần mở lại thì lạm phát cũng khó giảm nhanh. Thị trường dầu thường vận hành theo logic “tăng như tên lửa, giảm như lông vũ”, và phần bù rủi ro địa chính trị hiếm khi biến mất ngay lập tức. Hạ tầng năng lượng bị gián đoạn, chuỗi cung ứng cần thời gian phục hồi, tất cả tạo ra độ trễ kéo dài cho quá trình hạ nhiệt giá cả.

Ở góc nhìn của tôi, kịch bản cơ sở hiện tại là lạm phát Mỹ có thể còn một nhịp tăng ngắn hạn, thậm chí tiến gần vùng 4% nếu xung đột chưa hạ nhiệt hoàn toàn, trước khi giảm dần về quanh 3% vào cuối năm. Nhưng rủi ro đang lệch về phía tăng, không phải vì cầu quá mạnh mà vì nguồn cung đang trở nên mong manh hơn.

Tóm lại, cuộc chiến với Iran không chỉ là một biến số địa chính trị, mà đã nhanh chóng trở thành cú sốc vĩ mô lan rộng: từ dầu mỏ sang vận tải, từ thực phẩm sang tiêu dùng, và cuối cùng là sang chính sách tiền tệ. Xu hướng giảm lạm phát vốn được xem là “câu chuyện chính” của năm đang bị gián đoạn, và thị trường buộc phải định giá lại toàn bộ kỳ vọng trong một môi trường bất ổn hơn đáng kể.
Bài viết đến đây là hết, chúc bạn đọc tuần làm việc mới sắp bắt đầu nhiều sức khoẻ, thành công và hạnh phúc!

Thông báo miễn trừ trách nhiệm

Thông tin và các ấn phẩm này không nhằm mục đích, và không cấu thành, lời khuyên hoặc khuyến nghị về tài chính, đầu tư, giao dịch hay các loại khác do TradingView cung cấp hoặc xác nhận. Đọc thêm tại Điều khoản Sử dụng.